( - 386 ه ) و خواهرش ست الملك ( - 415 ه ) و ظاهر ( - 425 ه ) و مستنصر ( - 487 ه ) بر آنديار حكومت ميكردند . و ظاهرا قاضى أوائل سلطنت مستنصر ( كه طولانىترين سلطنتهاى اسلامى است ) « 10 » ببغداد مهاجرت فرموده و بدرس سيد حضور يافته است و مدت هفت سال ( از 429 تا 436 ه كه سال فوت سيد است ) از محضر وى استفاده ميكرده است . بعد از فوت سيد مرتضى بدرس شيخ طوسي ( كه پس از سيد ، مهمترين فقيه شيعى در آن عصر بوده است و از طرف خليفه كرسى علم كلام بوى تفويض شده بود ) حضور يافت مدت تتلمذ قاضى نزد شيخ طوسي دو سال بيش نبوده است . چه‌اينكه سيد ، بسال 436 درگذشت . و ميدانيم كه قاضى بسال 438 بطرابلس رهسپار شده و تا پايان عمر در آن ديار ميزيسته . و اين مدت را نيز باحترام شيخ ، كه سيد استاد بجهاتى « 11 » بوى نظر داشت بدرس وى حاضر ميشد . چه‌آنكه قاضى كه در اين زمان نزديك بچهل سال داشته و چنان كه ديديم مورد توجه سيد مرتضى بوده ، مسلما بمرتبه اجتهاد ( كه غرض غائى تحصيل فقه است ) نائل آمده بود و اين مطلب از مطاوى كتب وى به خوبى پيداست . چنان كه در كتاب ( المهذب ) « 12 » خود ( ضمن بحث از اقسام مياه ) ، مباحثه‌اى را كه با استاد در محضر درس نموده و ظاهرا شيخ مجاب گشته ، بيان مىكند . اينك عين عبارت قاضى : بحث شارح با شيخ طوسي در مجلس درس : الماء الطاهر المضاف إذا اختلط بالطاهر المطهر و سلبه اطلاق اسم الماء

--> ( 10 ) - حسن المحاضره سيوطى 14 / 2 . تاريخ اسلام دكتر فياض 261 . ( 11 ) - اهم اين جهات حفظ اقليت شيعه در مقابل عامه بوده است . ( 12 ) - نسخهء خطى دوست دانشمند ، استاد واعظزاده .